Kiedy dziecko nosi w łonie matka zastępcza, matka genetyczna może otrzymać albo związane z nią genetycznie (w przypadku wykorzystania jej jaja) albo nie związane genetycznie dziecko. Szereg badań w tej dziedzinie był skierowany na wyjaśnienie stopnia ważności genetycznego połączenia dla przyszłych rodziców.

Nowe technologii reprodukcyjne, takie jak dawstwo komórki jajowej i plemnika oraz zapłodnienie in vitro, są coraz bardziej powszechnymi, umożliwiając niektórym niepłodnym parom stać się rodzicami i s tworzyć rodziny. Jedna z sześciu niepłodnych par informują o doświadczeniu niepłodności (Hull i inni, 1985), i liczba osób, pragnących rozwiązać ich bezdzietność, korzystając z nowych technologii reprodukcyjnych, rośnie.

Tak, na przykład, Centrum Zapłodnienia i Embriologii Człowieka informuje, że ponad 8000 przypadków inseminacji przez dawców (DI) zostało przeprowadzone w 1994 roku. Liczba tych, którzy stosowali zapłodnienia in vitro, nie jest znana, ale szacuje się w tysiącach. Aż do 8000 niepłodnych kobiet skorzystało z usług agencji macierzyństwa zastępczego w dążeniu mieć dziecko (van der Akker, 1998), choć nie wszystkie próby mają w wyniku udaną zastępczą ciążę.

Program „ macierzyństwo zastępcze” znacznie zmienia się. W niektórych przypadkach surogatka nosi w łonie dziecko, które jest biologicznie związane z genetycznymi rodzicami, w wyniku zapłodnienia in vitro, z wykorzystaniem jajeczka (IVF-S) genetycznej matki i plemników jej partnera (ciążowe macierzyństwo zastępcze; ASRM, 1990).

W innych przypadkach dziecko może być genetycznie związane z surogatką, a nie z matką, która otrzymuje i bierze dziecko (genetyczne macierzyństwo zastępcze; ASRM, 1990). W Ukrainie prawo zezwala na wykorzystanie dla prowadzenia programów zastępcz ych jaja matki genetycznej lub jaja dawcy, wykorzystanie zaś materiału genetycznego matki zastępcze j jest prawnie niedopuszczalne.

Do tej pory były prowadzone tylko dwa badania doświadczenia angielskich par, co korzystali się z macierzyństwa zastępczego (Snowdon, 1994; Blis, 1995). Rodzice, którzy obrali macierzyństwo zastępcze jako sposób stworzenia rodziny, różnią się od innych tym, w jaki sposób oni przezwyciężają niepłodność i leczą ją. W wielu przypadkach obydwa rodzice nie są powiązane genetycznie z dziećmi, jakie są urodzone w wyniku ciąży zastępczej.

Tradycyjna strukturalno-funkcjonalna teoria zakłada w podstawę tradycyjną rodzinę z już ustalonymi wzorami małżeńskich stosunków i wychowania dzieci. Odstąpienie od tej normy w stosunkach biologicznych i społecznych jest postrzegane jako odchylenie (Bernardez, 1993, 2000). Niektóre badania rodziny, jednak, zawiadamiają o nieobecności jednolitości w strukturze i funkcji, co jest obserwowana w granicach rozmaitych form rodzin.

Termin „rodzina nowych czasów” był wydzielony Stasei, żeby pokazać kontrowersyjny, dwuznaczny i nie rozwiązany charakter współczesnej płci i więzi pokrewieństwa, (Stasei, 1990, str. 17). Dlatego też, post-współcześne rodzinne teoretycy, w przeciwieństwie do tradycyjnych teoretyków, przekonują, że różnorodność rodzinna jest teraz stabilna i szeroko rozpowszechniona.

Od tej pory, jak europejska tak i amerykańska kultury w dalszym ciągu są związane tradycyjną ideologią pokrewieństwa, odchylenia od niej, takie jak wykorzystanie macierzyństwa zastępczego, mogą prowadzić do trudności w poznawczej dziedzinie dla jednostki. Jest to szczególnie ważne, jeśli genetyczny związek z dzieckiem genetycznych rodziców istnieje tylko częściowo lub nie ma go wcale. Z tym jest związany brak chęci genetycznych rodziców nadawać szeroki rozgłos faktowi wykorzystania surogatek, co wynosili w łonie ich dziecko.

Niedawne badania wykazały, że przybrane rodzice zgłaszają dzieciom prawdy o ich adopcji, ale nie robią tego przy dawstwie, zapłodnieniu in vitro lub macierzyństwie zastępczym. Według innego badania dawców było wykazane, że w wielu przypadkach pary nie planują rozmawiać z ich dziećmi na temat ich genetycznego pochodzenia (Humphrey i Humphrey, 1986; Shover i inni, 1992).

Było stwierdzono, że istnieje szereg przyczyn trudności w odkryciu genetycznego pochodzenia w rodzinach, jakie używali dawców. Wśród przyczyn wyróżniano następujące: trudności w uznaniu niepłodności, pragnienie ochronić dzieci i obawa odrzucenia przez dziecko. Ponadto w rodzinach nie wiedzieli, jaki najlepszy czas i sposób trzeba wybrać dla tego, i mieli za mało informacji dla udzieleniu dziecku, ponieważ osoba dawcy nie może być ujawniona.

Niejednoznaczne genetyczne i biologiczne stosunki wzajemne między rodzicami i dziećmi w rodzinach, którzy korzystali się z usług macierzyństwa zastępczego, wzniecają szereg problemów dla rodziców oraz dzieci, dla psychologów, którzy są zainteresowani w badaniu stosunków wzajemnych w rodzinie i między krewnymi, jak również problemów "własności" w prawnych układach pomiędzy matką zastępczą i genetycznymi rodzicami w medycynie sądowej.

To warunkuje konieczność współpracy z doświadczonymi specjalistami w dziedzinie zastępczych programów. Międzynarodowy Centrum macierzyństwa zastępczego realizuje koordynowanie współdziałania pomiędzy genetycznymi rodzicami i surogat matką zastępczą, żeby przestrzegać prawa obu stron.

Artykuł przygotowany przez:

Czuprynowa W iktoria – Dyrektor Międzynarodowego Centrum macierzyństwa zastępczego;

Cokota Wik toria – Bakalarz Psychologii, Psycholog Stowarzyszenia wielodzietnych matek (rodzin), w Kijowskiej dzielnicy m. Charkowa «AMMA»